شده است و اکنون میتوان گفت که پیش از اجلاس سران عرب، سران مصر و سوریه با یکدیگر در ریاض و با حضور امیر کویت دیدار خواهند کرد.
ممکن است در مورد موانع ایجادشده و عوامل به وجودآورند? آن بیشتر توضیح دهید؟
کسانی که از این اختلاف بهرهبرداری میکنند، در جهان عرب پراکندهاند و همینها بودند که مانع توقف حملات تبلیغاتی و فراهمشدن امکان دیدار طرفها میشدند.
بهطور کلی همبستگی و اتحاد جهان عرب مفید خواهد بود، زیرا بر طرفهای اصلی درگیر در لبنان تأثیر میگذارد و در نتیجه گروهکهایی را که تحت نفوذ آنها به ادام? بحران دامن میزنند، از این کار بازمیدارد.
از گفتههای شما چنین برداشت میشود که چپگرایان و احزاب، نمایند? مسلمانان لبنان نیستند، در حالی که حزب کتائب و همپیمانان آنها نمایند? مسیحیاناند. پس چه کسی نمایند? مسلمانان است و این قربانیان برای چه جان باختهاند؟
من در ابتدا هم، مرحل? دوم جنگ را محکوم کردم، یعنی مرحلهای که از اوایل سال جاری و بهطور مشخص از ماه فوریه آغاز شد. در این مرحله بود که قضی? فلسطین فراموش شد. در مرحل? اوّل ما از مقاومت فلسطین و از عدالت و میهن دفاع میکردیم، امّا احزاب راستگرا مسئلهای نداشتند که درخور دفاع باشد، زیرا دفاع از امتیازها و ویژهخواریها، مسئلهای طرحشدنی و برحق نیست. امّا در مرحل? دوم که احزاب چپ به عینطوره و ذوق مکایل حمله کردند، راستگرایان که تا آن زمان آرمانی برای خود نداشتند، آرمان و هدف مشخصی پیدا کردند که همان مسئل? وطن و سرزمین بود. بدینترتیب، وضع نظامی و روحی و سیاسی راستگرایان خیلی بهتر شد. راستگرایان در درون خود تناقضهای بسیار دارند، امّا پشتیبانی تود? مردم به آنها اجازه نمیدهد که اختلاف پیدا کنند.
ولی در جبه? ما در اثر توافق نداشتن بر موضعی مشخص، ما (یعنی حاضران در نشست عرمون) ناگهان شاهد وقوع جنگ جبل بودیم که احزاب به رهبری کمال جنبلاط آن را آغاز کرده و مقاومت فلسطین را هم در آن وارد کرده بودند و مقاومت، شصت درصد از نیروهای خود را در این جنگ از دست داد. جنگ جبل در حالی آغاز شد که کسی نظر ما را نپرسید و به جای آن به هر طریق ممکن به ما اتهام وارد کردند و مانند دشمن با ما رفتار کردند. در چنین فضایی چگونه میتوان از وحدت نظر و بهبود اوضاع سخن گفت؟
البته ما در مورد مسائل مربوط به خودمان که از ابتدا مطرح بود، نگرانی نداریم. احتمال تجزی? لبنان تقریباً منتفی است، زیرا ارتش سوریه در عیون سیمان و جبل و ارتفاعات حضور دارد و دولت سوریه ازجمله رئیسجمهور و حزب حاکم و مسئولان بلندپای? این کشور متعهدند برای جلوگیری از تجزی? لبنان تلاش کنند و معتقدند که اگر جلوگیری کردن از تجزیه، پانصد هزار کشته هم در پی داشته باشد، سوریه به آن پایبندی دارد.
از طرفی، رهبری مقاومت فلسطین هم مؤمن و متعهد است و پایبندی طرف مقابل به راهکار سیاسی نیز جدی است. بنابراین، دلیلی برای ادام? جنگ وجود ندارد و ادام? جنگ تاکنون هم فرصت