نکردیم. اکنون آیا مسکو بهبود روابط مصر و سوریه به منظور حفظ منافع لبنان را میپذیرد؟
از طرفی آیا راستگرایان لبنان که به خاطر رابطه با غرب، متهم به رابطه با اسرائیلاند، برای موفقیت دیدارهای قاهره تلاش خواهند کرد؟ نمیخواهم بگویم که به این موضوع بدبینام، امّا فقط حسننیت یکی از طرفها در دمشق یا قاهره، برای موفقیت تلاشهای جاری به منظور توقف کشتارهای لبنان کافی نیست… باید طرفهای بینالمللی و قدرتهای بزرگ هم مسئولیت خود را بپذیرند، نه اینکه یک طرف درگیری ایجاد کند و طرف دیگر برای مقابله با آن، واکنشهایی انجام دهد که به جای توقف درگیری، آن را تشدید کند!
امام صدر: بله، درست است. عناصر بینالمللی میخواهند بحران لبنان ادامه یابد و تشدید شود، ولی ما معتقدیم که روزنهای وجود دارد که توطئهگران با استفاده از آن نفوذ میکنند و اگر این روزنه و شکاف را مسدود کنیم، توطئه با ناکامی مواجه میشود. درواقع ما کشورهای عربی، هزین? اختلاف را خود میپردازیم. امّا در مورد مقولهای به نام اختلاف بر سر حوز? نفوذ، راهحلِ آن فقط همکاری و پیوند کشورهای عربی است. به یاد آوریم که هرگاه در جهان عرب یا عرص? بینالمللی اختلافی پدید میآمد، هریک از گروههای لبنانی قادر بودند با ایجاد تشنج و درگیری، اقدامات مسئولان را بیاثر کند، زیرا اختلاف میان طرفها وجود دارد. این حقیقت بار دیگر ضرورت ایفای نقش امت عرب در برقراری حاکمیت و مشروعیت را در لبنان یادآور میشود، زیرا لبنان دیگر نمیتواند زیر سیطر? متهوران باشد. بدینترتیب، با وجود اینکه دشواری و سختی راه را باور دارم، رسیدن به راهکاری برای حل بحران را ممکن میدانم و انشاءالله با ادام? تلاشها و سختکوشی بهزودی شاهد آن خواهیم بود.
حمدی فؤاد: عدهای معتقدند که آنچه اکنون در حال اجراست، تلاشی برای درگیرکردن مصر در چالش سوریه در مورد لبنان است! نظر شما چیست؟
امام صدر: به نظر من پاسخ منفی است. اولاً باید بگویم که از چالش مربوط به سوریه بسیار ناراحتم، زیرا رنج و محنت به شمار میآید. از طرفی، اگر به فرض، مصر را هم وارد این چالش کنیم و مشکل لبنان حل نشود، این برای ما لبنانیان به معنای مضاعف شدن مشکل، یعنی محنت و مصیبت است. امّا این گفت? شما ضعف در اعتماد متقابل است، زیرا من باور دارم که رهبران مصر کاملاً هوشیارند و از آغاز بحران بهصراحت اعلام کردهام که آنها هرگز اجازه نخواهند داد آنچه در یمن به وقوع پیوست، در لبنان هم تکرار شود. البته موضع مصر در قبال سودان با موضع این کشور در مورد لبنان تفاوت دارد و مصر نمیتواند در مسئلهای که از آن بیخبر است، مشارکت کند. آنچه در حال حاضر مطلوب است این است که هم? طرفها در مصر و در جلسهای علنی گرد هم آیند و مذاکره کنند.
رائد عطار: از حضور شما در این گفتوگو متشکریم…
امام صدر: من هم از این مؤسس? با سابقه تشکر میکنم، الاهرام یکی از استوانههای اندیشه و آگاهیبخشی در جهان عرب است. خوشحالم که مسئل? لبنان در این روزنامه مطرح شده است و برای مدیرمسئول و سردبیر محترم روزنامه آرزوی توفیق دارم و امیدوارم به نوب? خود در کاستن از رنج و محنت لبنانیان سهیم باشند.