1. کشورهای عربی عضو، نمایندگان خود را از کارشناسان فقهی و حقوقی به دبیرخانه معرفی کنند و دبیرخانه نیز فهرستی از افراد پیشنهادی کشورها و کسانی را که صلاح می داند، آماده کند و به مجلس اتحادیه ارائه دهد که جلس? عادی آیند? آن در ماه سپتامبر 1973میلادی برگزار می شود.

2. مجلسِ اتحادیه، کمیته ای متشکل از شماری از این نمایندگان انتخاب کند تا پیش نویس قانون مدنی کشورهای عربی را تدوین کنند. نمایند? عربستان سعودی دربار? این مصوبه رأی ممتنع داد، زیرا حکومت آن در حال حاضر شریعت اسلامی را اجرا می کند. از خداوند می خواهیم این طرح به مرحل? اجرا درآید و به دنبال یک‌پارچه‌سازی قانون مدنی براساس شریعت اسلامی، یک‌پارچه‌سازی سایر قوانین نیز بر این اساس استوار صورت گیرد. والسلام علیکم ورحمةالله وبرکاته.

بسم الله الرحمن الرحیم

تنها می خواهم در مورد سخنان آقای محمود منصور، نمایند? اتحادی? کشورهای عرب، تذکری بدهم. اینکه ایشان پیشنهاد دادند موضوع نشست آینده، وحدت اسلامی و راهکارهای تحقق آن باشد، باید بگویم این یکی از موضوعات نشست کنونی و دومین عنوان در برنام? نشست کاری است و باید اکنون در همین دوره دربار? آن صحبت کنیم. والسلام.

طبیعتاً جواب مثبت است. هم? آنچه من در سخنرانی خود گفتم و دیگر علما نیز دربار? آن خواهند گفت، یعنی روح تشریع در اسلام، همگی مبتنی بر امکان اجرای شریعت اسلامی در جوامع ماست و جزئیات این امر در سخنرانی ها بیان شد. در جهان اسلام هیچ مانعی بر سر راه برپایی شریعت اسلامی در جهان وجود ندارد. هرچه فکر می کنیم می بینیم ما شریعت اسلام را در دوره ای از تاریخِ خود در شرق و در دوره هایی ناپیوسته در غرب، تجربه کرده ایم و این تجرب? اسلامی در هر دو جا موفق بوده است و هیچ دلیلی بر ناموفق بودن این شریعت و اجرایی نبودن آن وجود ندارد.

در سخنرانی صبح دربار? مسئل? تحول و پیشرفت به‌طور مفصل صحبت کردم. در اینجا باید به این نکته توجه کرد که شریعت اسلامی خود سازند? تاریخ و ایجادکنند? تحول است. شریعت اسلامی به حفظ انسان در جامعه و پیشرفت پویا و پیوست? او کمک می‌کند. برای شما مضمون حدیثی از پیامبر اکرم(ص) را ذکر می‌کنم. فرض کنید دهقانی در مزرع? خود مشغول به کار است و می خواهد درختی بکارد، اما ناگهان با خبر می شود که مرگ او رسیده است. انسان عادی در چنین حالتی آن نهال را به گوشه ای می اندازد و به خانه می رود و با خانواده اش وداع می کند و در بستر دراز می کشد تا بمیرد. اما پیامبر در حدیثی مسلمان را از این برخورد نهی کرده و فرموده اند: «وَ لَوْ أنَّ عَبداً مُؤمِناً قامَتْ قِیامَتُهُ وَ بِیَدِهِ غَرس? لَغَرسَها قَبْلَ أنْ یَموُتْ.» (اگر مؤمنی مرگش فرا رسد و در دستش نهالی باشد، پیش از آنکه بمیرد آن را می کارد.) یعنی اگر انسان بتواند از آخرین لحظ? عمر خود برای کاشتن درخت یا انجام دادن