موضوع: گفتوگوی مطبوعاتی – موضع ادیان در قبال دستیابی انسان به کره ماه
مکان و تاریخ: مجلس اعلای شیعیان
مناسبت: قدم گذاشتن نخستین فضانورد بر کره ماه.
منبع: الجریدة، 7/8/1969
متن
روزنامه الجریدة سؤال زیر را خطاب به رهبران فِرَق و ادیان مختلف در لبنان مطرح کرد: با توجه به رسیدن انسان به کره ماه، پیامدهای معنوی اکشتافات جدید در فضا و احتمال وجود حیات در دیگر سیارات چیست؟ آیا این اکتشافات با دستاوردهای دینی ناسازگاری دارد؟ روزنامه الجریدة پاسخ رهبران را به ترتیب زمانِ دریافت آنها منتشر کرد. آنچه در ادامه میآید، پاسخ امام صدر رئیس مجلس اعلای شیعیان است.
بسم الله الرحمن الرحیم
نیازی به تأکید نیست که دستیابی انسان به کره ماه پیروزی شگرف و سرآغاز مرحلهای نو در تاریخ علم است؛ مرحلهای که با دیگر مراحل پیشین در زمینههای گوناگونِ زندگیِ انسان تفاوتی کلی دارد تا جایی که میتواند تمدن بشری را به دو بخش متمایز تقسیم کند.
این پیروزی به خودی خود میوه تلاشهای پیوسته دانشمندان و کارشناسان و فعالیتهای گروهی و سازمانیافته آنان و نیز گواهی راستین بر درست بودن خط تمدنی در زمینه دانش و فناوری و فعالیتهای تشکیلاتی است.
این بدانمعناست که ابعاد پیروزی انسان در میدان شناسایی طبیعت و بهرهبرداری از آن بسیار گستردهتر از آنی است که تصور میکرد و نمیتوان برای این ابعاد و این پیروزیها حدی قایل شد.
این همه انسان را آشکارا به امید و اطمینانی بیشتر فرامیخواند و دوباره بر عظمت انسان تأکید میکند و انسانِ آینده را ابرمردی نشان میدهد که میتواند از مسائل بیاهمیت و منافع شخصی و تنگنظرانهای که زمینهساز مشکلاتی اساسی و مزمن برای او میشود، فراتر رود.
از سویی دیگر، دستاوردهای علمی انسان از این اکتشاف، تأثیر بزرگی بر وضع اقتصادی و اجتماعی و غیر آن دارد و این تأثیرات به نوبه خود بر وضع روحی و معنوی انسان بازتاب دارد. انسان هر اندازه جوانب وجودیاش متفاوت باشد، باز موجودی واحد است، نه چند موجود متعدد و هرگونه تأثیرپذیری یا تحول در هریک از ابعاد وجودی او بر دیگر ابعاد و درنتیجه، در کل وجود او بازتاب مییابد.
تجربههای علمیِ گذشته نشان میدهد که پیشرفتهای علمی بشری نقش مهمی در بهبود وضع روحی انسان داشته و ارتباطات علمی او با پیروزیهای انسانی کمالیافتهای همراه بوده است. انسان از زمانی که زندگی در این دنیا را آغاز کرد، خود را در برابر دو میدان نبرد یافت. نبرد نخست با جهل و نادانی بود که از هر سو او را فراگرفته بود. انسان همواره برای شناخت دنیای پیرامون خود تلاش