که با جهاد آغاز شد و بر جهاد و فداکاری تا مرحله شهادت استوار بود.
امام حسن(ع) میفرماید: «مادرم فاطمه را دیدم که شب جمعه در محرابش به عبادت ایستاده بود. او پیوسته در حال رکوع و سجود بود تا سپیدی صبح پدیدار گشت. میشنیدم که برای مردان و زنان مؤمن با ذکر نامشان دعا میکرد، اما برای خود دعایی نمیکرد و از خداوند برای خود چیزی نمیخواست.»
در سیره آن حضرت آمده است که وی ساعت آخر روز جمعه را به دعا اختصاص داده بود و در آخرین دهه ماه مبارک رمضان شبها بیدار میماند و خانوادهاش را تشویق میکرد تا شب را با عبادت و دعا به صبح رسانند. آن حضرت گاهی از ورم پاهایش رنج میبرد، زیرا بسیار به نماز میایستاد و به شبزندهداری میپرداخت. بهراستی، آیا فاطمه(س) در تمام زندگیاش از محراب عبادت بیرون آمد؟ آیا حیات او جز سجود پیوسته در برابر پروردگارش بود؟ وی خدا را در خانه با شوهرداری و تربیت فرزندان عبادت میکرد، زیرا مسجد زن خانهاش است. در خدمات اجتماعی که ایفا میکرد از خدا فرمان میبرد و با خدمت به خلق خدا، که عیال اویند، پروردگار را عبادت میکرد. همواره این نکته را در نظر داشت که محبوبترین کس نزد خدا کسی است که از او به عیال خداوند فایده بیشتری برسد.
او در همدردی با فقرا و دردمندان و رنجکشیدگان، به همراه خانوادهاش، خدای را میپرستید. در قرآن در سوره انسان آمده است: وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا.[304] او مصداق کسانی بود که: یُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ[305] و در نهایت بر قلب و زبانشان میگذشت که إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِیدُ مِنکُمْ جَزَاء وَلَا شُکُورًا.[306] اینها تنها گوشهای از زندگی و رکعتی از نماز آن حضرت بود.
در سال دوم هجرت، ابراهیم، آخرین پسر رسول خدا(ص)، درگذشت. بدین لحاظ، برحسب منطق جاهلی، پیامبر بدون نسل باقی ماند. ملامتگرانِ منافق بنای شماتت گذاشتند. از این بابت خوشحالیها میکردند و با مرگ محمد(ص) مرگ رسالت او را نیز انتظار میکشیدند، زیرا در نظر آنان رسالت وسیله و سلطنتی موروثی، و فرزند پسر ادامه شخصیت پدر و متضمن بقا و یادآور نام او بود. محمد(ص) پسران خود را از دست داده و سن او نیز از پنجاه فراتر رفته بود. اما وحی الهی اشتباه و پوچی منطق مشرکان را نشان داد و اعلام کرد: ( إِنَّا أَعْطَیْنَاکَ الْکَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ.) [307]
پس رسالت پابرجا و اسلام جاوید خواهد ماند و مجد و عظمت محمد(ص) با مجد خداوند در میپیوندد و نام محمد(ص) سراسر زمین را تا ابد فرا میگیرد. نسل او حافظان رسالت و نشانههای هدایتاند و دشمنِ ملامتگرِ منافق خود ابتر است.
فاطمه(س) تبلور همین کوثـر بود. نسل پیامبر(ص)
[304]«و طعام را در حالی که خود دوستش دارند، به مسکین و یتیم و اسیر میخورانند.» (انسان،8)
[305]«دیگران را بر خویش ترجیح میدهند، هرچند خود نیازمند باشند.» (حشر،9)
[306]«جز این نیست که شما را برای خدا اطعام میکنیم و از شما نه پاداشی میخواهیم نه سپاسی.» (انسان،9)
[307]«ما کوثر را به تو عطا کردیم. پس برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن که بدخواه تو خود ابتر است.» (کوثر،1ـ3)