بود که علیرغم اوقات بسیاری که فاطمه(س) برای ادای وظایف خانه و ایفای مسئولیتهای مادری و همسریاش در خانه میگذراند، او را در شمار راویان بزرگ حدیث و حاملان سنت مطهر رسولالله جای داد. نزد فرزندان فاطمه(س)، یعنی ائمه معصوم، کتابی عظیم بود که آن را مصحف فاطمه(س) نام نهادهاند و آنان با کمال سربلندی از این کتاب، بسیار حدیث نقل کردهاند.
در اینجا به نقل سخنرانی مشهور آن حضرت که پس از وفات رسول خدا(ص)، در حضور اصحاب بزرگ آن حضرت، در مسجد ایراد شده، اکتفا میکنم.
این خطبه تصویری است شکوهمند از ژرفای اندیشه اسلامی و گستردگی فرهنگ و توان شگرف منطق و کمال ادب آن حضرت. افزون بر این، این سخنان بانگ حق و حقیقت است که بهمثابه جهاد اکبر بهشمار میرود.
«خدای را به پاس نعمتهایش میستاییم و بر آنچه الهام فرموده سپاس میگوییم. سپاس و ستایش برای اوست، بدانچه آغاز کرد از نعمتها و الطاف گوناگونِ آشکار و پنهانش. نعمتهای فراوان او از شمارش افزون و جبران آنها از دامنه پاداش بیرون و شناخت نهایت آنها از پهنه اندیشه دور است. با نعمتهای پیدرپی خود سپاس را ویژه خود داشته و حمد و ثنا را خاص خود کرده، تا خلایق از توجه و عنایت او برخوردار گردند و الطافش را مضاعف گرداند. شهادت میدهم جز او معبودی نیست. یگانه و بیانباز است. این شهادت سخنی است که تأویل آن اخلاصْ است؛ دلها را با او میپیوندد و اندیشه درباره او آسمان اندیشه را درخشان و تابان میسازد؛ خدایی که با چشم دیده نمیشود و زبانها از عهده وصف او برنمیآیند و وهمها از تصور چگونگی او ناتوان میمانند. موجودات را آفرید، نه از چیزی که قبلاً وجود داشت؛ آنها را بدون هیچ نمونه قبلی و تنها با تکیه بر قدرت خود آفرید. آنها را به خواست و اراده خویش بیافرید، بیآنکه به آفریدن آنها نیازمند باشد و از آفرینش آنها سودی بَرَد، مگر برای استواری حکمتش و متوجه ساختن مردم بر نیرویش و آشکار ساختن قدرت بیکرانهاش و عبودیت بندگانش و علوِ دعوتش. سپس، برای اطاعتش پاداش و برای نافرمانیاش مجازات مقرر کرد.
گواهی میدهم پدرم محمد(ص) بنـده و فرستاده اوست، که پیش از آنکه او را به رسالت برانگیزد، از همه خلق برگزیدش و پیش از آنکه او را برتری دهد، نامیدش و پیش از آنکه مبعوثش کند، برگزیدش. آن هنگام که مخلوقات، همه در بیکرانه غیب مخفی و در زیر پرده اوهام مستور و به نهایت عدم نزدیک بودند، از جانب خدا به فرجام کارها آگاه شد و به رخدادهای زمانه احاطه یافت و جایگاه تواناییها را بهنیکی شناخت. خداوند او را برانگیخت تا رسالتش را تمام کند و برای تحقق حکم او مصمم و برای اجرای مقدرات محتومش صاحب قدرت باشد.
او امتهای گوناگون را دید که در دینهای خود راه تفرقه پوییده و بر گرد آتشها به اعتکاف نشستهاند. پدرم محمد(ص) تاریکیها را به روشنایی مبدل کرد و گرفتگی دلها را از میان برد و ابرهای تیره را از برابر دیدگان پاک کرد. پدرم به هدایت مردمان پرداخت و آنان را از گمراهی رهانید و از کوریشان به بینایی آورد. آنان را به آیین استوار هدایت کرد و بهسوی راه راست فراخواند. سپس، خداوند از روی مهربانی و اختیار و رغبت و ایثار، روح