ایشان به مسائل مهم و سرنوشت‌ساز، فرصتی برای پاسخ به سؤالات باقی نگذاشت. تحریری? مجله از اینکه نظر امام صدر دربار? این مسئله در مجله نیامده است، متأسف است؛ البته تصور قوی ما بر این است که نظر امام نسبت به اصل هیئت گفت‌وگو مثبت نیست.

30/10/1975

امام صدر پس از دیداری کوتاه از سوریه که برای گفت‌وگو با گروهی از مسئولان سوری و بررسی تحولات اوضاع در منطقه و وضعیت لبنان، انجام شده بود، به لبنان بازگشت. امام بلافاصله پس از بازگشت در اظهاراتی گفت: «من می‌دانستم که وضعیت لبنان مورد اهتمام فراوان مسئولان سوریه است. از این رو، پس از بحران دردناک اخیر و شدت گرفتن درگیری‌ها و مصیبت‌های هولناکی که رخ داد، به این سفر رفتم تا شاید کمکی باشد به آرام شدن فضا و نجات مردم در حد ممکن. سفر من بدون قرار قبلی بود، زیرا می‌دانستم که هم? لبنانیان به کشور برادرْ سوریه و رئیس‌‌جمهور آن آقای حافظ اسد اعتماد دارند و برای آن‌ها احترام قایل‌اند.»

امام افزود: «من با جناب اسد و مسئولان بلندپای? سوریه و همچنین پاتریارک الیاس چهارم که همانند دیگر مسئولان سوری همواره حوادث لبنان را با نگرانی و اهتمام فراوان دنبال می‌کند، دیدار کردم. نظر همگان بر این بود که مسئولیت حوادث لبنان در درج? اوّل بر عهد? خود لبنانیان است و نخستین و آخرین کسی که از آن آسیب می‌بیند، لبنان و لبنانیان هستند. راه‌حل این وضعیت تنها به دست آنان است؛ با این حال، براساس ملاحظات قومی و ملی و مسئل? همسایگی و امنیت مشترک و همچنین بحث ده‌ها هزار لبنانی که به سوی سوریه هجوم می‌آورند (و همین مسئله موجب شد تا حکومت سوریه دستور تشکیل یک کمیته در کابینه برای رسیدگی به آن را صادر کند) به صلاحدید رئیس‌‌جمهور و مسئولان سوری، اهتمام بیشتری می‌طلبد که در گذشت? نزدیک در دیدارهای پی‌در‌پی نمود یافت. من مطلع شدم که مکاتبات متعددی در این زمینه میان سران کشورهای بزرگ و آقای حافظ اسد رد و بدل شده است و روشن بود که مسئولان بلندپای? سوری به کابین? آقای رشید کرامی کاملاً اعتماد دارند، زیرا اکثر قریب به اتفاق لبنانیان، علی‌رغم اختلاف فرقه‌هایشان، به این کابینه اعتماد دارند و به آن امید بسته‌اند. مسئولان سوری همچنین برای فعالیت‌های هیئت گفت‌وگوی ملی اهمیت فراوانی قایل‌اند و از موانعی که بر سر راه دولت قرار داده می‌شود تا جلو فعالیت آن را بگیرد یا آن را وادار به استعفا کند، ناراحت هستند. آقای حافظ اسد در پایان مباحث تأکید کرد برای هرگونه اقدامی که به برقراری صلح و امنیت در لبنان کمک کند و عدالت و مساوات را برای شهروندان تأمین کند، آمادگی کامل دارد، زیرا فقدان این دو عامل در جامعه، دیر یا زود آن را در معرض فروپاشی و از هم گسستگی قرار می‌دهد. از این رو، از هم? طرف‌های مسئول انتظار می‌رود که به دور از منازعات و منافع شخصی، نسبت به اصول و مبانی‌ جامع? پیشرفته اتفاق‌نظر پیدا کنند.»

امام صدر بعدازظهر با نخست‌وزیر کرامی تماس گرفت و او را از نتایج سفر خود به دمشق و دیدگاه مسئولان سوری دربار? مسائل لبنان و راه‌های بازگشت آرامش و ثبات، آگاه کرد.