گام به گام با امام موسی صدر جلد 6

جلد: 6
صفحه: 188

ارتباطات لبنان در زمین? گفت‌وگوی عربی-اروپایی یا اسلامی-مسیحی همواره ارتباطاتی پویا بوده است. ولی بعد از تحولاتی که در خاورمیانه پدید آمد و پس از آنکه هر دولت و هر کشوری نقش و مسئولیتی را بر عهده گرفت، دیگر نمی‌شد این کارها را به طور خودجوش و بی‌برنامه انجام داد و برای ایفای این نقش بزرگ و ادای این رسالت، باید برنامه‌ریزی و سامان‌دهی، در سطحی گسترده‌تر انجام می‌گرفت.

آرزوی ما لبنانیان و نیز تلاش ما در داخل لبنان و از رهگذر هم? فعالیت‌ها [در همین راستاست.] یکی از این فعالیت‌ها جنبش محرومان است که می‌کوشیم در پرتو برقراری روابط گسترده با گروه‌های مختلف و به طور خاص با فرهیختگان، بتوانیم این نقش را به لبنان بازگردانیم تا لبنان عطر و طعم دل‌انگیز ویژ? خود در عرص? بین‌الملل در زمین? تمدن ادیان و همزیستی انسان‌ها با یکدیگر و تلاش ثمربخش و تجربه‌شده و عملی در گفت‌وگوی اروپایی-عربی را دوباره به دست آورد. تردیدی نیست که لبنان اگر توانایی‌های ذاتی خود را با کمی برنامه‌ریزی و تفکر در این زمینه همراه کند، موفق خواهد شد.

دربار? اینکه اخیراً گفته اید که ریاست جمهوری باید در دست مارونیان باقی بماند، توضیح دهید.

طبیعتاً وقتی دربار? ویژگی تمدنی لبنان به عنوان کشوری عربی صحبت می‌کنیم، اگر ریاست‌جمهوری (همان‌طور که مدتی پیش گفتیم) در دست مسیحیان و به طور خاص مارونیان باقی بماند، با توجه به اینکه مارونی‌ها شایستگی‌ها و توانمندی‌های فراوانی دارند، بدین معناست که چهر? لبنان در برابر اروپا و کشورهای مسیحی در دنیا، چهره‌ای مسیحی باقی می‌ماند، البته به شرط حفظ روند پیشرفت در کشور و راکد نماندن دیگر مؤسسه‌ها. در این صورت، شکی نیست که این وضعیت، راه را برای مأموریت تمدنی لبنان در عرص? گفت‌وگوی عربی-اروپایی یا اسلامی-مسیحی هموار می‌کند.

این حالت دور از ذهن ما نیست، چراکه وقتی اولین نخست‌وزیر لبنان، ریاض الصلح، به سازمان ملل رفت، هر‌چند خودش رئیس هیئت لبنانی بود، به جای خود، فؤاد عمون را که در آن زمان وزیرخارجه بود، برای ایراد سخنرانی از طرف کشور لبنان فرستاد، زیرا او همان‌طور که در سخنرانی خود گفت، مسیحی بود. بنابراین، این حالت، تأثیری انکارناپذیر بر افکار‌عمومی دارد و بر این اساس، اگر بتوانیم این حالت را حفظ کنیم و در کنار آن، روند پیشرفت لبنان را ادامه دهیم و آن را از رکود و ایستایی کنونی خارج کنیم، بدون شک لبنان می‌تواند بهترین نقش را ایفا کند.

سؤال آخر: شما به سفر رفتید و حداقل چیزی که دراین باره گفته می شود این است که شما در زمان محنت لبنان از آن خارج شدید. آیا این زمان برای رفتن از لبنان مناسب بود؟ شما در خارج چه می کنید؟ نیروها و مقاماتی که شما برای تعامل با آن ها تلاش می کنید، کدام هستند؟

فکر می‌کنم خود شما به سؤالتان پاسخ دادید. من هر‌چند از لبنان خارج شده‌ام، ولی آن را رها نکرده‌ام و نخواهم کرد. من به الجزایر رفتم و با رئیس‌‌جمهور، هواری بومدین، دربار? لبنان صحبت کردم. در فرانسه نیز با مسئولان در سطح‌های گوناگون دیدار کردم. همچنین به چندین کشور اروپایی و آفریقایی نیز رفتم. به برخی از کشورهای عربی نیز حتماً سفر