بحران‌های معاصر است و عوامل داخلی و خارجی از این بستر مستعد سوءاستفاده می‌کنند. عوامل داخلی، یعنی بحث انتخابات آیند? پارلمان و انتخابات ریاست‌جمهوری و جنگ شدید سیاسی میان کسانی که سیاست را هدف می‌شمارند، نه وسیله.

از عناصر خارجی نیز می‌توان به دشمن صهیونیستی اشاره کرد که در ایجاد جنگ روانی و جهت‌دهی‌های تبلیغاتی و پاشیدن بذر فتنه مهارت دارد.

بنابراین، اقدامات عملی باید به منظور رسیدگی به این مسائل صورت گیرد.

راه‌حل‌ها عبارت‌اند از:

الف. برقرار کردن عدالت در توسعه و بهره‌مند‌سازی یکسان مردم از فرصت‌ها هرچند تنها در حد گام‌های نخستین باشد؛

ب‌. گفت‌وگوی صریح و شفاف میان لبنانیان پس از تجربه‌های تلخی که در اثر نزاع آنان حاصل شد؛

ج‌. متوقف کردن نزاع سیاسی و دخالت‌های بیگانگان، از راه روشنگری و آگاهی‌بخشی فراگیر با وسایل تبلیغاتی و روزنامه‌ها و باشگاه‌های فرهنگی و با مشارکت فعال روحانیان و مؤسسه‌های دینی.

کوتاه سخن اینکه مرحل? بعدی یعنی مرحل? نجات لبنان، مرحله‌ای دشوار ولی ممکن است و باید انجام گیرد و هم? هم‌وطنان لبنانی و دوستان آنان در سراسر جهان باید تمام توان خود را به کار گیرند تا شعل? این تمدن در خاورمیانه خاموش نشود. شاید مفید باشد یک نکت? مهم را که خلاص? عوامل مذکور است، بازگو کنم: به نظر من لبنان باید هم به طور رسمی و هم به شکل مردمی و بدون آنکه از حمایت مقاومت فلسطین دست بردارد، از جنوب دفاع کند. بدین منظور باید از سازمان‌های مسلح مردمی، نیرویی دفاعی پدید آورد که پشتیبان ارتش لبنان باشد و از نفوذ دشمن از طریق مرزهای گسترد? زمینی و دریایی جلوگیری کند.

(برداشت من این است که در صورت تشکیل چنین نیرویی، مقاومت فلسطین نیز از حجم عملیات‌ خود در جنوب می‌کاهد.)

من مطمئنم خسارت‌هایی که ممکن است از این راه پدید آید، کمتر از رنج‌ها و مصیبت‌هایی است که در اثر تجاوز به جنوب و حمله به مردم آن در طول سال‌های گذشته به بار آمده است، و خود این رنج‌ها در مجموع کمتر از فاجع? کشته شدن مردم بی‌گناه در حوادث اخیر بیروت است. در بمباران‌ها و حمله‌های اسرائیل به جنوب در طول چندین سال 12102 نفر مجروح شدند؛ در حالی که در حوادث اخیر بیروت در طی هشتاد روز 16440 نفر مجروح شدند.

وقتی با جدیت به مسئل? حمایت از جنوب در مقابل تجاوزهای اسرائیلی بپردازیم، روحی? ما تقویت می‌شود و یک‌پارچگی ملی‌ ما نیز بیشتر می‌شود.

آشتی ملی چگونه تحقق می یابد؟

آشتی میان قبایل هیچ سودی ندارد، به‌ویژه آنکه در اثر وجود گروه‌های مسلح متعدد در لبنان، رهبری فرقه‌ها دچار تزلزل شده است. از این رو، آشتی باید در دو مرحله انجام گیرد: نظری و عملی. مرحل? نظری همان طرح مسائل بنیادین کشور است که به برخی از آن‌ها در آغاز صحبت اشاره کردیم. مرحل? عملی نیز شروع سریع در اجرای تصمیمات و ایجاد توافقات است، به‌ویژه موارد مربوط به رشد و توسعه که باید با پشت سر گذاشتن بوروکراسی اداری و معرفی عناصر مورد اعتماد و با کمک گرفتن از ثروت‌های لبنانی و عربی انجام شود. ما بر این عقیده‌ایم که بهتر است