دوجانبه نفتی انجامید، نمی‌توان در تعیین چهره جهان در آینده نزدیک نادیده گرفت. در آینده با دنیایی جدید روبه‌رو خواهیم بود که با دنیای کنونی ما متفاوت است: دنیایی بسیار حساس با سرعت دگرگونی بالا که تکیه‌گاه آن، شرافت گذشتگان و میراث گذشته و افتخارات پیشین نیست. گذشته از همه این‌ها، اسرائیل به‌طور منظم و بی‌وقفه جنوب لبنان را در هم می‌کوبد و به بهانه پاسخ به حملات مقاومت فلسطین که حتی گاهی بی‌پاسخ می‌ماند، مراکز مقاومت و دیگر شهرها و روستاها و حتی صخره‌ها را بمباران می‌کند و این امر نشان می‌دهد که اسرائیل برای لبنان و جنوب آن برنامه‌ای در ذهن دارد و تلاش می‌کند که با کوچاندن نسل‌های جدید به این هدف برسد. لبنان دشمن درجه اول اسرائیل است، چراکه موجودیت لبنان، اسرائیل را محکوم می‌کند و مردم لبنان، از لحاظ تاریخ باستانی و در عرصه تجاری و گردشگری و سیاسی، رقیب اسرائیل‌اند. از این رو، لبنان باید در انتظار ضربه‌های سخت و کاری باشد. این عوامل پیش رو، ما را در دریایی از دشواری‌ها و ابهامات غرق می‌کند و ما را قاطعانه بر آن می‌دارد که درباره آنچه رخ خواهد داد و آنچه باید انجام دهیم، هرچه بیشتر بیندیشیم.»

امام افزود: «لبنان موضع تدافعی به خود گرفته و در انتظار آینده نشسته و سرگرم رسیدگی به مشکلات روزمره‌ای است که بدون اراده آن رخ می‌دهد و تنها در فکر این است که چگونه به تجاوزها پاسخ دهد یا از آن‌ها بپرهیزد یا آن‌ها را تحمل کند. من اصرار دارم که لبنان از این موضع خارج شود. اگر مسئولان از زمانی که اسرائیل در کنار لبنان به وجود آمد، هر روز یک گام به سمت بهبود آینده برداشته بودند، تا امروز هزاران گام پیموده بودیم، ولی واقعیت برعکس انتظار ماست و ما هزاران گام به عقب برگشته‌ایم. حال راه‌حل چیست؟»

امام در پایان راه‌حلی مطرح کرد و آن را «سهل ممتنع» نامید و گفت: «برای تأکید بر سهولت و در دسترس بودن و در عین حال، دشوار بودن راه‌حل، باید میهنی جدید بنا کنیم که بر پایه‌های زیر استوار باشد:

نخست. آزادی برای همگان، تا در سایه آن شایستگی‌ها به شکوفایی رسد و فعالیت و پویایی در میان عموم افراد ملت پدیدار شود.

دوم. اخلاص ورزیدن به میهن، نه از آن رو که آن را بپرستیم، چراکه میهن پرستیدنی نیست، بلکه از آن رو که محوری واحد و راهی واحد پدید آوریم تا همه نیروها در یک جهت متمرکز شوند. این اخلاص وقتی در هم‌وطنان پدید می‌آید که در مسئولان وجود داشته باشد.

سوم. خواستن کرامت برای همگان، تا فعالیت‌ها و شایستگی‌ها و توانمندی‌ها برای محرومان عقده روانی ایجاد نکند.

چهارم. برقرار کردن عدالت و احقاق حقوق همه هم‌وطنان بدون استثنا، تا فرصت‌های برابر برای همگان فراهم شود و از این رهگذر، از میان فرزندان روستایی، انسان‌هایی نابغه بیرون آیند.

پنجم. محافظت از انسان‌ها در برابر بیکاری، که این امر نیازمند تشکیل مجلس اعلای فرهنگی است تا با تدبیر و برنامه‌ریزی و گزارش نتایج پژوهش‌هایش به سیاست‌مداران، آن‌ها را اجرایی کنند، چراکه سیاست باید در خدمت دانش باشد نه برعکس.»

امام در جمع‌بندی سخنان خود گفت: «ما لبنانی ناتوان نمی‌خواهیم که در انتظار فرود آمدن ضربه بنشیند تا از آن بپرهیزد یا در انتظار پیش