این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ ﴾

﴿ إِنَّا أَعْطَینَاکَ الْکَوْثَرَ ﴾ .

ما کوثر را به تو عطا کردیم.

﴿ فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ ﴾ ،

پس برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن،

﴿ إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ ﴾ .

که بدخواه تو خود ابتر است.

این سوره مبارک کوتاه‌ترین سوره قرآن به شمار می‌رود، اما مضمون آن کثرت و امتداد و جاودانگی است. این سوره زمانی نازل شد که برخی مشرکان و دشمنان رسول‌اللّه(ص) را پس از فوت دو فرزندش، قاسم و طاهر، شماتت و سرزنش کردند. یکی از مشرکان گفت : محمد ابتر است، می‌میرد و رسالت و مأموریتش نیز با او خواهند مرد. برخی از مشرکان این مطلب را به صراحت و برخی دیگر با کنایه‌های زشت می‌گفتند و برخی نیز این احساس را در درون خود داشتند. منشأ ا ین احساس و شماتت این است که عرب در نظامی قبیله‌ای زندگی می‌کرد. بنابراین، در نگاه آنان رسالت محمد رسالتی است که با حضور خود او یا با حضور پسرانش باقی می‌ماند. اما اگر فقط فرزندان دختر داشته باشد و فرزند پسر نداشته باشد، رسالتش با مرگ او از بین می‌رود.

این مسئله رسول‌اللّه(ص) را اندکی اندوهگین کرد، خصوصاً هنگامی که خبر پخش شد و ایشان درباره روحیه اصحابش نگران شد که مبادا این مسئله را بشنوند و از آینده رسالت ناامید شوند. در این هنگام آیه شریفه پایان این سوره، نازل شد : «که بدخواه تو خود ابتر است.»

کوثر بر وزن «فَوعَل» از ریشه «کثر» است. و آن هرچیز فراوان و بسیار است. کثرت و فراوانی برای رسول خدا(ص) شامل یاد او و اثرش تا فرزندان امتش و نهادهای او و تأثیرش در تاریخ است. معنای همه این‌ها «کوثر» است و همه این معانی نزد رسول(ص) به عنایت خدای تعالی وجود داشت. بنابراین، بر او بود که شکر خدای را به جا آورد و برای پروردگارش نماز خواند، همان‌گونه که قرآن کریم به او دستور می‌دهد.

قرآن می‌افزاید : «وَانحَر»، یعنی دستانت را تا گردن بالا بیاور، به معنای تکبیر و بلند کردن دست. بی‌شک این‌گونه بالا آوردن دست تکلیف و سنتی از سوی خداست. شاید آن‌گونه که برخی پژوهشگران می‌گویند، این کار اشاره به این است که همه عالم را غیر از خدا پشت سرمان می‌اندازیم و متوجه خدای تعالی می‌شویم. بنابراین، امر کردن پیامبر به نماز و بالا آوردن دست‌ها تا گردن، بدین‌معناست که او ملتزم و مطمئن به خداست و از او خشنود است و هرچیزی را در راه او ترک می‌کند. ما به رسول «کوثر» را عطا کردیم، پس بر اوست که برای خدا