کنیم و از مردم بخواهیم که این شیوه قرآن توافق کنند: « ﴿ قُلْ یَا أَهْلَ الْکِتَابِ تَعَالَوْا إِلَی کَلِمَة سَوَاء بَیْنَنَا وَ بَیْنَکُمْ ﴾ .»[78] ما به همه لبنانیان می‌گوییم: « ﴿ قُلْ یَا أَهْلَ الْکِتَابِ تَعَالَوْا إِلَی کَلِمَة سَوَاء بَیْنَنَا وَ بَیْنَکُمْ ﴾ .» حال بر سر چه چیز توافق کنیم؟
اولاً، ما لبنانی واحد می‌خواهیم و ��و لبنان و سه لبنان و چهار لبنان را نمی‌پذیریم، زیرا همان‌طور که گفتم، معنای آن پیدایش اسرائیل‌هایی دیگر است. لبنان واحد یعنی چه؟ یعنی مسلمانان و مسیحیان با هم یکی باشند. آیا ممکن است ما با مسیحیان همکاری کنیم؟
بله، ناچاریم. این سرنوشت ماست. می‌گویند که حقوق ما و جایگاه ما را پایمال کردند، ما را کشتند، ما را ذبح کردند. می‌گوییم که إن‌شاءالله آنان نبودند که چنین کردند، إن‌شاءالله ما چنین نکردیم. عناصری بیگانه بودند و در آینده آن مجرمان را هر کجا که باشند، محاکمه خواهیم کرد و کسانی را که سبب چنین حوادثی شدند، از خود دور خواهیم کرد. امّا تقدیر لبنانیان این است که مسلمان و مسیحی در کنار یکدیگر زندگی کنند، مگر زمانی که خداوند چشم انسان‌ها را بگشاید تا بفهمند که اسلام کامل‌ترین نظام است. تردیدی نیست که ما حتی در چارچوب اسلام نیز می‌توانیم در کنار مسیحیان زندگی کنیم. نگفتم در چارچوب هر نظامی. ما می‌خواهیم در کنار آنان زندگی کنیم، یعنی ما چند راه پیش رو داریم: یا کشور را به دو بخش تقسیم کنیم؛ بخشی برای مسلمانان و بخشی برای مسیحیان. این بدان معناست که ما اسرائیلی دیگر پدید آورده‌ایم؛ یا اینکه ما آنان را از بین ببریم و از دستشان خلاص شویم؛ یا آنان ما را از بین ببرند. فکر نمی‌کنم این راه نیز امکان‌پذیر باشد.
بنابراین، راهی ��ز همزیستی نمانده است. در این مسیر بزرگانی مرتکب لغزش و گناه شدند. اینان باید محاکمه شوند، باید تنبیه شوند، باید تحت پیگرد قرار گیرند. البته، در میان ما نیز چنین کسانی هستند. همه ما که معصوم و مقدس نیستیم. در بین ما هم آدم‌های بد هستند. ما لبنانی یک‌پارچه می‌خواهیم که در آن همزیستی کنیم، این سرنوشت ماست. البته، در قالب نظامی برازنده و مؤمنانه و پیشرفته و در یک کلام، در یک کشور واحد.
ثانیاً، ما لبنانی عربی می‌خواهیم. نفاق و دورویی بس است. لبنانی با چهره عربی می‌خواهیم. همواره کلماتی چندپهلو به کار می‌بریم. به دورویی خو گرفته‌ایم. در موضع‌گیری‌های سیاسی شفاف و صریح سخن نمی‌گوییم. تا امروز معلوم نشده است که ما دشمن اسرائیل هستیم یا نه؟ معنای صلح چیست؟ ما همگی نفاقی مشترک داریم و کلماتی چند‌پهلو به کار می‌بریم. این روش درست نیست. با صراحت بگویید که لبنان کشوری عربی است و بس. کشوری عربی است یعنی همه حقوق و همه تکالیف دیگر کشورهای عربی را دارد. کشوری است که دشمن معین، دوست معین و منافع معین دارد. ما در مرزهای کشور با خطر رو‌به‌رو هستیم و باید برای رویارویی با آن آماده شویم. آمادگی داشتن به این است که جامعه‌ای با جدیت، آماده جنگ و سالم داشته باشیم، نه جامعه‌ای نفاق‌پیشه، رفاه‌زده و راحت‌طلب. باید جامعه‌ای کوشا و جدی داشته باشیم.
ثالثاً، ما لبنانی جدید می‌خواهیم: لبنانی غیر از آنچه بود، زیرا لبنان پیشین مُرد. این را من نمی‌گویم. یک سال یا یک‌سال‌و‌نیم است که لبنان پیشین را دفن