این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ ﴾

﴿ وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَینَا فِیهَا رَوَاسِی وَأَنْبَتْنَا فِیهَا مِنْ کُلِّ شَیء مَوْزُون ﴾ .

و زمین را گستردیم و در آن کوه‌های عظیم افکندیم و از هرچیز به شیوه‌ای سنجیده در آن رویانیدیم.

﴿ وَجَعَلْنَا لَکُمْ فِیهَا مَعَایشَ وَمَنْ لَسْتُمْ لَهُ بِرَازِقِینَ ﴾ .

و معیشت شما و کسانی را که شما روزی‌دهشان نیستید، در آنجا قرار دادیم.

﴿ وَإِنْ مِنْ شَیء إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَر مَعْلُوم ﴾ .

هرچه هست خزاین آن نزد ماست و ما جز به اندازه‌ای معین آن را فرو نمی‌فرستیم.

(حجر، 21-19)

این آیات بیش از آیات پیشین توجه مرا جلب کرده، چراکه من مدتی را با این سه آیه پیوسته و به جدّ زندگی کرده‌ام. چند سال پیش در کتابی، که به نام علم به ایمان دعوت می‌کند[123] ترجمه شده بود، بحثی درباره تنفس انسان و تنفس درختان خواندم. در آن کتاب آمده بود : آدمی هنگام نفس کشیدن بخشی از اکسیژن موجود در جو را می‌گیرد و به هنگام بازدم مقداری دی‌اکسید کربن وارد فضا می‌کند. این گاز مانند بسیاری از گازها سمی است و مناسب استنشاق و تنفس نیست. هر انسانی با هر بار نفس کشیدن اکسیژن دریافت می‌کند و آن را تحلیل می‌برد و دی‌اکسید کربن پس می‌دهد. بنابراین، میلیاردها انسان طی هزاران سال و میلیاردها حیوان و حشره و پرنده و ماهی، همگی، اکسیژن دریافت می‌کنند و دی‌اکسید کربن پس می‌دهند؛ و ما می‌دانیم که مقدار اکسیژن در جو محدود است. چراکه ما هنگامی که از روی زمین بلند می‌شویم و از آن فاصله می‌گیریم، هرچه دورتر می‌شویم از میزان اکسیژن در فضا کاسته می‌شود. میلیاردها انسان و حیوان طی هزاران سال از اکسیژن استفاده کرده‌اند و دی‌اکسید کربن باز پس داده‌اند. چگونه اکسیژن موجود در جو در سطح مناسب استنشاق باقی مانده و جو مسموم نشده؟ اگر شماری انسان در اتاقی که درها و منافذ آن بسته است، باقی بمانند، مسموم می‌شوند، چراکه اکسیژن موجود در اتاق می‌سوزد و استفاده می‌شود و دی‌اکسید کربن آنان را مسموم می‌کند. در آن کتاب آمده بود که در برابر تنفس انسان فعالیت معکوسی در سازوکار درختان وجود دارد. درخت ان دی‌اکسید کربن می‌گیرند و اکسیژن پس می‌دهند؛ یعنی اکسیژنی که آدمی بدان نیاز دارد. همچنین، آمده بود که مقدار اکسیژن در هوا از زمانی که انسان بدان پی برده حدود 5/22 درصد از جو را تشکیل داده و این جز با عوامل طبیعی تغییر نمی‌کند. این تغییر هم بسیار جزئی و اندک است. این بدان معناست که میان میزان تنفس انسان و میزان تنفس حیوانات از یک سو، و میان تبدیل دی‌اکسید کربن به اکسیژن به وسیله درختان از سوی دیگر،