فرزندانش است. کشور باید، بیشتر از هر فرقه، به شهروندان رسیدگی کند. از این راه است که مفهوم وفاداری عمق پیدا میکند و بعدی انسانی مییابد.
لبنان بدون آزادی معنی ندارد
آیا دموکراسی پارلمانی جایی در لبنان جدید دارد؟ چه پارلمانی؟ سرنوشت آزادیها، از آزادی فکر و اندیشه تا آزادی اقتصادی، چه میشود؟
بدون آزادیهای سیاسی، لبنانی وجود ندارد و آزادی سیاسی، خود مبتنی بر آزادی فکر و اندیشه است؛ زیرا همزیستی ملی غیر از رابطه همسایگی است و این تعامل ملی بدون احترام و اعتماد متقابل به دست نمیآید و این دو بدون آزادی سیاسی تحقق نمییابند. تفاوت چندانی میان انواع دموکراسی ها وجود ندارد.
امّا اقتصاد آزاد را باید در جامعه و در سایه منافع جامعه از آزادی اقتصادی فردی جدا کرد. از این رو، باید با حمایت از مصرفکننده و جلوگیری از طغیان سرمایه و مبارزه با انحصارطلبی و برنامهریزی کردن برای اقتصاد از آزادی اقتصاد جامعه محافظت کرد. آنچه در لبنان مهم است، حفظ حرفهها و مشاغل کوچک است تا روحیه نوآوری شهروندان و ویژگیهای آنان در صنعت و تولید حفظ شود.
اگر اجازه دهیم کارخانجات بزرگ، صنعت دستی و نیمهماشینی را از بین ببرند، لبنان خسارت بسیاری خواهد دید. این نوع صنعت است که خصوصیات صنعتگران را حفظ میکنند و بیانگر روحیه نوآوری آنان است.
حضور فلسطینیان مسلح
پس از جنگ دو ساله، چه بر سر نیروهای مسلح فلسطینی آمد و آیا اشکالات حاد و تناقضهای نزاع برانگیز در روابط میان دولت لبنان و مقاومت فلسطین حل شده است؟ آیا لبنان حاکمیت کامل خود را بر همه سرزمینهایش دوباره به دست آورده است؟
شکی نیست که مقاومت فلسطین در لبنان دچار ضربه بزرگی شد که پیامدهای آن شدیدتر از بحران سپتامبر 1970 بود، ولی با این حال مقاومت باقی ماند و بر خلاف آنچه هدف توطئه بود، از بین نرفت.
درمورد حاکمیت لبنان نیز، خود مقامات از آن دست کشیدند و از این رو، مسئولیت فقدان حاکمیت به عهده همه آنهاست و راه بازگشت به آن نیز همین طور است.
برای اشکالات نیز باید راهحلی با همکاری تنگاتنگ و مبتنی بر وحدت مواضع محورهای لبنانی و محورهای فلسطینی پیدا کرد. به این راهحل هنوز دست نیافتهایم، ولی چندان دور از دسترس لبنان نیست.
بدیلی برای توافقنامه قاهره نداریم
آیا توافقنامه قاهره برای برقراری روابط سالم میان لبنان و فلسطینیان مناسب خواهد ماند؟ اگر مناسب نیست جانشین آن چیست؟
باید توافقنامه دیگری به جای توافقنامه قاهره ارائه شود، ولی اوضاع دشوار مانع از آن میشود که فلسطینیان از توافقنامه قاهره دست بردارند و بر سر بدیلی برای آن توافق کنند و آن را امضا و ضمانت کنند.
باید شرایط جدیدی را که هنگام وضع یک بدیل پیش می آید، در نظر گرفت.
نقش اسرائیل در جنگ جنوب آشکار شده است
آیا جنگ جنوب بخشی از توطئه بر ضد لبنان است یا