رئیسجمهور، الیاس سرکیس، دولتمردی است که مسائل اجتماعی را درک میکند. چطور میتوان این مشکل را حل کرد؟
امام صدر: میزان درآمد لبنانیها از سطح درآمد بسیاری از کشورهای عربی بیشتر است، امّا مشکل آن است که تفاوت سطح درآمد افراد با یکدیگر گاه به بیست برابر میرسد.
بُعد سیاسی مشکلات اجتماعی را جز با از بین بردن فرقهگرایی سیاسی نمیتوان حل کرد. در لبنان این قاعده پذیرفته شده که رئیسجمهور از مارونیها باشد. این حالت ممکن است ادامه یابد و رئیسجمهور همچنان از میان مسیحیان مارونی انتخاب شود، امّا فرقهگرایی سیاسی برچیده شود. این خواست? همه است.
مسائل اجتماعی لبنان درواقع سیاسیاند و رئیسجمهور جدید اندیشههایی برای اصلاحات در سر دارد که تا حد بسیاری این مشکل را برطرف میکند.
رائد عطار: دیروز گفتید که هر خللی در توازن قوا میان مسیحیان و مسلمانان در لبنان، بر دیگر سطوح نیز تأثیر میگذارد و نیروهای اسلامی از اینکه قدرت بازدارنده و حاکمیت را در اختیار حاکم قانونی قرار دهند، نگراناند و در مقابل، مسیحیان هم از جمعیت بسیار مسلمانان نگراناند. بنابراین، هر خللی با تضعیف حاکمیت دولت و ناتوانی آن در کنترل اوضاع آغاز میشود، و نیروهای خارجی عربی و غیرعربی نقش مخربی را در لبنان ایفا میکنند. پس راهحل استراتژیک برای احیای ساختار حکومت، عبارت است از حل مشکل نامتوازن بودن قوا میان دو قطب کشور در رأس هرم حاکمیت، و در غیر این صورت، درگیری ادامه پیدا میکند و از آن سوءاستفاده میشود…
امام صدر: ما خواهان تشکیل ارتشی نیرومند برای دفاع از لبنان بودیم، امّا به این خواست? ما پاسخ مناسب داده نشد. علت این امر هم آن است که افراد داوطلبِ پیوستن به ارتش، از مسلماناناند و مسیحیان در وضعیت بهتری زندگی میکنند و خواهان ورود به مراکز آموزش درجهداری و افسری نیستند. بدینترتیب، مسیحیانی که برای عضویت در ارتش اقدام میکنند، در عرص? اجتماعی ناموفقاند و آنان که اقدام نمیکنند، موفق!
راهحل این مشکل آن است که قانون خدمت نظام وظیف? اجباری به مدت یک یا دو سال، به اجرا درآید و در این صورت در ارتش کشور تعادل برقرار میشود و شبهنظامیان کنونی -که اغلب از مسیحیاناند و توانایی مناسبی هم دارند- به گارد ملی تبدیل میشوند و با تقویت ارتش و سربازان کشور، توازن و تعادل هم برقرار میشود. همانطور که گفتید، مشکل اصلی همین است که مانع از رشد و توسع? لبنان شده است. این وضعیت مانند آن است که به زنان، کفش آهنی بدهیم تا نتوانند حرکت کنند و موجب نگرانی جناب مرد نشوند! امّا لبنانیان آمال بلندی دارند و توقف نهادهای حکومتی موجب ایجاد درگیری و نزاع بوده است.
حمدی فؤاد: در صورت نبود ارتش یا وجود ارتشی که از دستور فرماندهان سرپیچی میکند، چگونه ممکن است دولت جدید شکل بگیرد؟
امام صدر: راهحل فعلی آن است که حکومت لبنان، نیروهای مسلحی را از خارج کشور، از کشورهای اتحادی? عرب یا برخی از آنها به لبنان وارد کند