و تنها در هشت موردی مصرف شود که در قرآن کریم برشمرده شده است. از این رو، همان‌گونه که جناب استاد نیز گفتند، پیامبر(ص) فرموده اند: خداوند اختیار زکات را به پیامبر یا جانشین او نداده است، بلکه موارد مصرف آن را تعیین کرده و به انسان های بی نیاز و توانمند داده نمی َشود.

در پایان باید بگویم مطالب سودمند و درست در سخنرانی دوستم چندین برابر اشتباهات آن بود. من هم‌صدا با ایشان فریاد می زنم که بخت آزمایی قطعاً حرام است و این بیانگر باطل‌بودن گواهی هایی است که در این موارد ارائه می شود. برخی از فقهای ناآگاه، نوع سوم این بخت آزمایی ها را جایز دانسته اند، اما جناب امام آشکارا گفتند هرگونه قماری حرام است و نوع سومی که در مصر مطرح شده است، قمار در قمار است. از این رو، از جناب امام سپاسگزاری می کنم و دوباره از اینکه سخنانم طولانی شد، پوزش می خواهم. علت به درازا کشیدن سخنانم این بود که جناب وزیر اوقاف و معاون نخست‌وزیر به من گفتند می توانی بیشتر صحبت کنی و ایشان می‌دانند ما که به تدریس مشغولیم زیاد صحبت کردن را دوست داریم.

از جناب امام صدر به سبب سخنرانی شان تشکر می کنم و از انتقاداتی که مطرح شد پوزش می طلبم و همان‌گونه که گفتم علت آن اجاز? جناب وزیر برای طولانی ‌شدن صحبت ها بود. والسلام علیکم ورحمة‌الله.

بسم الله الرحمن الرحیم

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ ‌العالَمینَ وَالصلوةُ وَ السَّلامُ عَلی خَاتَمِ الأَنْبِیاءِ وَالمُرْسَلینَ سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ وَعَلی آلِهِ وَصَحبِهِ وَ مَنِ اتَّبَعَ هُداهُ اِلی یَوْمِ الدّینِ.

هم? نکاتی را که من قصد داشتم دربار? سخنرانی امام صدر مطرح کنم، استاد بزرگ شیخ ابوزهره دربار? آن صحبت کردند، ولی با این حال می خواهم در مورد چند نکته توضیح دهم. در واقع، این سخنرانی یکی از بهترین سخنرانی ها در زمین? تسامح شریعت آسمانی بود. شریعت آسمانی انسان را هم در دنیا و هم در آخرت به سعادت می رساند، زیرا همان‌گونه که جناب امام صدر گفتند، دین آسمانی به زوایای ناپیدا، یعنی نیت انسان ها می نگرد و مصلحت جامعه را در نظر می گیرد، نه مصلحت فرد را. این سخن زیبا و درستی است، ولی من در مورد برخی از عبارت هایی که در سخنرانی آمده بود، سؤالاتی دارم. ایشان دربار? موجود متکامل و عمل انسان که موجودی متکامل است، صحبت کرد و من نظر ایشان را نادرست می‌دانم. سپس دربار? اجتهاد صحبت کرد و گفت: کیفیت استنباط مجتهد در فهم برخی از مسائل نقش دارد. همچنین، دربار? عقل در جایگاه یکی از منابع شریعت سخن گفت که جناب استاد ابوزهره نیز دربار? آن صحبت کرد. دربار? مقیّد بودن مسئل? چندهمسری نیز با توجه به آی? «وَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُواْ فِی الْیَتَامَى فَانکِحُواْ مَا طَابَ لَکُم مِّنَ النِّسَاء.»[107] توضیحاتی ارائه کرد و، در واقع، من از ایشان تشکر می کنم که نظر خود را در مورد آنچه دیروز یا پریروز دربار? آن بحث می کردیم، تعدیل کردند، زیرا ابتدا بر این عقیده بودند که مسئل? چندهمسری فقط مشروط به مسئل? یتیمان و بی عدالتی با آنان است، ولی، سپس، عامل