شدید را ندارد، بهویژه آنکه حس می کنم این درک در جامعه به وجود آمده است که دادن حقوق کامل فرقهها امری ضروری است.
به ایشان گفتیم: در اعتصابی که سال 1970 برای حمایت از جنوب سامان دهی شد، شما تهدید کردید که نافرمانی مدنی را در پیش خواهید گرفت. آیا مواضع شما در بحران اخیر و دعوت به میانه روی و پرهیز از تندروی، تغییری خاص در مواضع پیشین شما نسبت به آن سال به شمار می آید؟
امام دوباره آشکارا لبخند می زند و پاسخ می دهد:
روزی که از هموطنان خواستم اعتصاب کنند و تهدید به اعمال خشونت کردم، می دیدم که به مسائل جنوب بی توجهی می شود و همین امر کشور را در معرض اشغال و تجزی? داخلی و حتی جنگ داخلی قرار داده بود. در برخی موارد، خشونت بیش از میانه روی و خردورزی سودمند است… اما اوضاع امروز کاملاً متفاوت است، بهویژه پس از بروز درگیری میان ارتش لبنان و جبه? مقاومت فلسطین. امروز، منشأ خطرِ اسرائیل، نه فعالیت های چریکی و شهادت طلبانه در جنوب است و نه وجود یا نبود نیروهای دفاعی. خطر کنونی اسرائیل نتیج? تحولات داخلی است، یعنی هنگامی که اوضاع داخلی دگرگون می شود، اسرائیل برخی حوادث را بهانه قرار می دهد تا در جنوب به اقدامات احمقانه ای دست بزند. مثلاً همانگونه که در بحران اخیر پیش آمد، ارتش برای رویارویی با فلسطینیانی که تجمع کرده بودند، به بیروت و شرق و شمال اعزام شد و در نتیجه سنگرهای جنوب خالی ماند و برخی از جوانان عضو مقاومت نیز در راه ها، سنگرها و پاسگاه ها حضور یافتند و همین بهانه برای اسرائیل کافی بود تا در صدد اشغال جنوب برآید. همچنان که تنش ها و درگیری های داخلی، لبنان را در نظر دوستان جهانی خود، کشوری بی ثبات و ناپایدار نشان می دهد و در نتیجه ارزش و اعتبار و ثبات نظام آن در نزد کشورهای مختلف کاهش می یابد و این امر راه اسرائیل را برای اشغال هموار می کند… از این رو، با وجود آنکه من بر عدالتخواهی خود پا می فشارم و با هرکسی در این زمینه همکاری می کنم، نمی خواهم مواضع تند و خشونت باری در پیش بگیرم که ممکن است به تشنج و ناآرامی بینجامد و منافع ملی را با تهدید روبهرو کند. من چنین مواضعی را تأیید نمی کنم.
دوباره به بحث رهبری شیعیان بازمی گردیم و می پرسیم: در عصر ما دیگر جدایی دین از سیاست ممکن نیست. شما در مقام روحانی ای که در پرتو جایگاه ریاست مجلس شیعیان، نقش سیاسی نیز داشته اید، آیا فکر نمی کنید راه پر کردن خلائی که جوانان شیعه از آن گله مندند، استفاده از اهرم مقام ریاست مجلس اعلای شیعیان باشد؟
اولاً، ریاست من دائمی نیست… مدت ریاست من شش سال است که چهار سال آن سپری شده است. ثانیاً، همانگونه که گفتم ما تفسیر خاصی از فعالیت سیاسی داریم. فعالیت مردمی براساس مبانی و اصول، فعالیت سیاسی به شمار نمی آید بلکه یکی از مسئولیت های مهم من است. فعالیت سیاسی آن است که به دنبال انتخابشدن یک فرد به مقام ریاست یا وزارت باشیم… به نظر من مجلس