و به تعبیر قرآن از زبان یهود که «دستان خدا بسته است»،[85] شکل گرفت.
تمدن غرب رو به رشد نهاد بیآنکه قاعده و چارچوبی اخلاقی و معنوی داشته باشد و این صفت و وضعیت، تمدن غرب را که از رقابت آزادانه و بلندپروازی انسان تغذیه میشد، همانند اسبی سرکش به افسارگسیختگی کشاند.
امام صدر افزود: ازهاینهرو، چرخهای تمدن غرب در هر سو بهگونهای رعببرانگیز و بهتعبیر دقیقتر، ناهماهنگ با ابعاد مختلف وجودی انسان به حرکت درآمد. برای مثال هدف انسان کسب ثروت بود. اما در سایه تمدن مادی، صورتی سرکش و طغیانگر به خود گرفت و نظام سرمایهداری سر برآورد و تمایل به کسب ثروت از هر راه و با هر شکل و صورت و بدون هیچ قید و شرطی شکل گرفت.
رهاورد این وضعیت استثمار و احتکار و طغیان و استعمار و کسب بازار و جنگها و غیر اینها بوده است.
حب ذات همواره محرک انسان بوده است، اما در سایه تمدن جدید به خودخواهیهای شدید تبدیل شد و رنج تبعیض نژادی و تحقیر ملتها و نازیسم و نفرتپراکنی و جنگ طبقاتی و گروهی و انفجارهای اجتماعی و انقلابهای ناشی از آن از راه رسید.
به این ترتیب، شئون مختلف انسانی در دل این تمدن مادی منحرف شد و دشواریها و گرفتاریها و رنجهای فراوانی برای بشر پدید آورد.
امام صدر در تکمیل این بحث افزود: و مسئله جنسی که ـ در حد خود ـ از نگاه اسلام امری مقدس و نعمتی از سوی خدا و سبب تولید نسل و آرامش و دلخوشی حیات انسانی است، در تمدن مادی، چندان محل مبالغه و افراط قرار گرفت که همه ابزارهای تبلیغاتی و تجارب و رسانههای شنیداری و دیداری در خدمت آن قرار گرفت و تجار از طریق لباس و رسانه و فیلم و تبلیغات و دیگر ابزارهای بازارسازی و جلب مشتری از این مسئله سوء استفاده کردند و وضع بهگونهای درآمد که دیگر شایستگیها و محاسن و احساسات انسانی در برابر رشد روزافزون این بُعد بهکنار زده شد.
بیبند و باری در عصر ما، از مراحل رشد تمدن مادی بشر است و شدت و دردسرسازی این مسئله در آینده بیشتر خواهد شد، زیرا خشت اول چون نهد معمار کج، تا ثریا میرود دیوار کج. آینده این وضع نیز جز فروپاشی و وادادگی و بیارادگی و ضعف و در هم ریختن تمام نیروهای بشری در دالان ملتهب سکس چیزی نخواهد بود.
مسئول این وضع را نمیتوان منحصراً در لبنان جست. مسئولیت این وضع جهانی است. اما میتوان گفت که نسلهای اخیر در لبنان در انحراف نسلهای جدید و جذب شدن آنان به تمدن مادی سهیم بودهاند. مشکل اینجاست، زیرا پدران و مادران وقتی که از حالت تعادل و اعتدال خارج شدند و به نقطهای رسیدند که شیفتگان تمدن مادی رسیدهاند، طبیعی است که نسل بعدی هم در همان راهی قدم بردارند که آنان ترسیم کردهاند.
امام افزودند: اما راه علاج در لبنان و هر کشور دیگری که در پی علاج است، چیست؟ راه علاج را باید از دل مطالعه و بررسی و برنامهریزی دقیق بیرون کشید. من به مسئولان لبنان راهحلهای مفصلی برای درمان این مشکل پیشنهاد کردم که عبارتاند از:
1ـ برنامهای دقیق برای تربیت دینی و برنامههای
[85]هاشاره به آیه «یَدُ اللهِ مَغْلُولَةٌ.» (مائده، 64)