زمـانی که رسولخدا(ص) آهنگ مباهله با مسیحیان نجـرانی کرد،[294] به موجب آیه کریمه: ( فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءنَا وَأَبْنَاءکُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءکُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةَ اللّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ،) [295] پیامبر(ص) باید کسانی را بدین میدان همراه میآورد که مردان و زنان و فرزندان اسلام بهشمار میآمدند. آن حضرت، علی و فاطمه و حسن و حسین را برگزید و بدین گونه ایمان خود به خدا و نمایندگی خاندان خود را بهمثابه الگوهایی کامل از آیینش برای همگان آشکار ساخت.
اکنون بجاست که پس از این مرور کوتاه بر زندگی فاطمه زهرا(س) درباره این نمونه راستین زن مسلمان، بررسی کوتاهی بکنیم.
فاطمه جوان میخواهد در جهاد پدرش شرکت جوید. از این رو، مخلصانه درصدد برمیآید تا کمبود عاطفی پدر را که از دست دادن پدر و مادرش در دوران کودکی موجب آن شده بود، پُر کند؛ کمبودی که پیامبر(ص) را میآزرد و بر دل نازک و مشتاق محبت و شیفته عاطفه او پدیدار میگردید. پیامبر(ص) برای تحقق رسالت سنگین خویش و نیز در رویارویی با محیط پرشقاوت خود، به مهربانیها و ملاطفتهای مادرانه بسیار نیاز داشت. آن حضرت این همه را در وجود فاطمه(س) پیدا میکرد. در تاریخ تنها نشان اندکی از این حالتهای مادرانه فاطمه ثبت شده است. اما همین چند مورد اندک بهخوبی بیانگر موفقیت حضرت فاطمه بود که توانست پدر خود محمد(ص) را از جنبه عاطفی غنی سازد و بدون شک، او را برای به دوش کشیدن بار بزرگ رسالت خویش یاری کرد. تاریخ این مواضع را وقتی تأکید میکند که میبینیم مکرراً از قول پیامبر(ص) نقل میشود که «فاطمه(س) مادر من است.» نیز میبینیم پیامبر با او چنان رفتاری دارد که گویا با مادرش رفتار میکند. بر دستان او بوسه میزند و وقتی از سفری به مدینه بازمیگردد، نخست به دیدار او میشتابد و هنگام عزیمت به جنگها و مسافرتها با او وداع میگوید و گویی از این چشمه بیزوال، عاطفهای بیکران برای سفر خود برمیدارد.
از سوی دیگر، درمییابیم که احساس پدری در پیامبر در پیوندهایش با فاطمه تجسم مییابد. وقتی به مردم فرمان داده میشود که پیامبر(ص) را با لقب «رسولالله» خطاب کنند و فاطمه(س) از این فرمان تبعیت میکند، آن حضرت وی را از این کار بازمیدارد و به دختر خود میگوید که وی را مانند گذشته با لفظ «پدر» خطاب کند. همچنین، در تاریخ زندگی پیامبر اکرم(ص) میخوانیم که آن حضرت به هنگام خستگی و اندوههای بزرگ، بسیار به نزد فاطمه(س) میرفت. وقتی در جنگها زخم برمیداشت، یا هنگام گرسنگی و فقر و یا هنگامیکه مهمانی بر او وارد میشد، تنها به خانه فاطمه میرفت. از یکهسو، فاطمه(س) مانند مادری مهربان به او ملاطفت و رسیدگی میکرد، بر زخمهایش مرهم مینهاد و دردهایش را سبک میکرد و از سویی دیگر، همچون دختری کمر به خدمت و اطاعت از پدر میبست و احتیاجات او را رفع میکرد. بدینگونه، نقش بسیار برجسته و عظیم فاطمه(س) در زندگی رسول خدا(ص) را درمییابیم.
[294]مباهله تضرع به درگاه خداوند است تا حقیقت را کشف و آشکار کند. مباهله آخرین وسیله پیامبران در دعوت به خدا و دین حق بود و در زمانی بهکار گرفته میشد که خصم با حجت قانع نمیشد.
[295]«بگو: بیایید تا حاضر آوریم ما فرزندان خود را و شما فرزندان خود را، ما زنان خود را و شما زنان خود را، ما برادران خود را و شما برادران خود را. آنگاه دعا و تضرع کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان بفرستیم.» (آلعمران،61)