موضوع: سخنرانی ـ نگرانی برای آینده لبنان
مکان و تاریخ: هتل کارلتون بیروت، 24/11/1969
مناسبت: سخنرانی به مناسبت روز استقلال لبنان
منبع: روزنامه الجریدة، 25/11/1969
این سخنرانی با عنوان «در اندیشه لبنان» در کتاب نای و نی درج شده است.
متن
امام موسی صدر در ادامه بحثهایشان درباره لبنان، دیشب در هتل کارلتون، بحث ارزشمندی با عنوان «آیا برای آینده لبنان نگرانیم؟ چرا؟» ایراد کرد. شماری از ادیبان و اندیشمندان و سیاستمداران و روزنامهنگاران و نیز جمع کثیری از جوانان مشتاقِ شنیدنِ حقیقت از زبان بلیغ و صادق و صریح امام موسی صدر، در این سخنرانی حاضر بودند.
ایشان سخنرانی خود را بـا این عبارت آغاز کرد که ما هرقـدر در علل و عوامل این نگرانی با هم اختلافنظر داشته باشیم، در اصل آن با هم اختلافی نداریم. یعنی همه ما درباره لبنان احساس نگرانی میکنیم. وی گفت: «میان نگرانی و آمادگی برای مشکلات فرق است. نگرانی احساسی است که علاجی ندارد یا درمان آن بالاتر از سطح امکانات ماست.»
وی سپس سؤال کرد: «آیا این مشکلات بالاتر از امکانات و قوه اندیشه و قدرت محدود ماست؟» و اضافه کرد: «کسی که انتظار دارد که خود سرنوشت و آینده خود را رقم زند و کرامت خود را تأمین کند، اما فداکاری نکند و دشواریها و سختیها را تحمل نکند، مطمئناً اشتباه میکند.
خطرهایی که لبنـان را تهدیـد میکنـد، کدام است؟ نگرانـی در کجاست؟ آیا خطر همان وجود حکومت نژادپرست و تجاوزگر اسرائیل است؟ یا این قسمتی از خطر است؟ آیا این خطر در استعمار است؟ این نیز ممکن است قسمتی از خطر باشد. آیا این خطر در کمونیسم است که در روح و جانِ طبقات تحصیلکرده و طبقات محروم نفوذ کرده و آن را بهسوی جنگ درونی میکشد؟ این هم قسمتی از همان خطر است. این همه را میتوان سختیهایی دانست، ولی نمیتوان آنها را خطرهایی قلمداد کرد که ما از آن به نگرانی تعبیر میکنیم.
حقیقتِ امت یا ملت در این تعریف که بگوییم مجموعهای از افراد یا کمیت منفعلی از بشر است، خلاصه نمیشود. واژه ملت با مردم تفاوت دارد. ملت یعنی وجود وحدت و فکر و رسالتی واحد که بر دوش مردم قرار دارد و موارد اختلاف را در کورهای میگدازد و ذوب میکند و همه را تبدیل بهوجودی منسجم و یگانه میکند. این مفهوم ملت یا امت است. اسرائیل و استعمار با یک امت چه میتوانند بکنند؟ آنان را آواره کنند یا بکشند؟ اینگونه تجاوزها تا وقتی که حتی یک نفر از امتی وجود دارد و به وحدتی که شکلدهنده ملت است، ایمان دارد، هیچ آسیبی نمیرساند. خطری که امت و لبنان را تهدید میکند، از درون همین امت سرچشمه میگیرد، از جمله فرقهگرایی و تبعیض که در ذهن برخی از ما جای